Hanna Radziejowska i ustawa o sygnalistach – jakie wnioski płyną dla firm?

Sprawa Hanny Radziejowskiej to jeden z najbardziej bulwersujących przypadków w ostatnich miesiącach w kontekście ochrony sygnalistów w Polsce. Jako kierowniczka oddziału Instytutu Pileckiego w Berlinie, Radziejowska zwróciła uwagę na nieprawidłowości zarządzania instytucją. Okoliczności tego zgłoszenia i jego tragiczne konsekwencje pokazują, jak funkcjonuje (i czasem zawodzi) ochrona przewidziana przez ustawę o sygnalistach.

Dlaczego to ważne?

Krytyczny test ochrony sygnalistów

3 kwietnia 2025 roku Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego uznało, że korespondencja Radziejowskiej zawiera zgłoszenie spełniające wymogi prawne i przyznało jej status sygnalistki – z obietnicą ochrony zgodnie z ustawą o ochronie sygnalistów WP Wiadomości+1. Zgodnie z tym statusem, nie wolno było podejmować działań odwetowych, a zgłoszenie miało pozostać poufne.

Naruszenie poufności i konsekwencje

Mimo zapewnień, że korespondencja pozostanie tajna, dokument został przekazany bezpośrednio Krzysztofowi Ruchniewiczowi, dyrektorowi Instytutu Pileckiego, którego dotyczyły zarzuty. Przekazującym był Piotr Rypson, dyrektor Departamentu Dziedzictwa Kulturowego WP Wiadomości wPolityce. W rezultacie Radziejowska została odwołana ze stanowiska oraz grożono jej dyscyplinarnym zwolnieniem, co wywołało skandal medialny i publiczny.

Analiza przypadku – co zawiodło i jak można było temu zapobiec?

1. Niedbałe przyznanie statusu sygnalistki

– Status został przyznany w formie mniej formalnej – poprzez e-mail jednego z urzędników – a ministerstwo uznało to później za „pomyłkę” WP Wiadomości. Bez formalnej ścieżki przyznania ochrony sygnalistka znalazła się w niepewnej sytuacji.

2. Brak bezpiecznego procesu

– Ujawnienie poufnego zgłoszenia sygnalistki to kluczowy błąd proceduralny. Ustawa o sygnalistach jednoznacznie wskazuje, że zgłoszenie musi zostać zachowane w poufności, a działania odwetowe są zakazane.

3. Instytucja zawiodła na poziomie kultury organizacyjnej

– Zamiast chronić sygnalistkę, instytucje – ministerstwo i Instytut – dopuściły się naruszenia prawa i etyki. Pokazuje to, że wdrożenie odpowiednich procedur to dopiero początek; konieczne jest też budowanie kultury ochrony i wsparcia sygnalistów.

4. Międzynarodowe ryzyko prawne

– Radziejowska pracowała w Berlinie, więc sytuacja podlegała również niemieckiemu prawu pracy i ochrony danych. Zgłoszenie do niemieckiego urzędu i próba legalizacji zwolnienia podkreślają złożoność przekraczania granic prawnych między krajami WP Wiadomości niezalezna.pl.

Rola systemu Signalia – jak można było uniknąć kryzysu?

Gdyby wprowadzono solidny system Signalia, wiele błędów można by uniknąć:

• Formalny i sprawdzony proces przyznawania statusu sygnalisty, z jasnym udokumentowaniem decyzji.
• Pewność poufności – zabezpieczenia techniczne, które umożliwiają bezpieczne przyjmowanie i zarządzanie zgłoszeniem.
• Transparentny rejestr działań, który odnotowuje każdą czynność związaną ze zgłoszeniem, zapobiegając późniejszym nadużyciom.
• Automatyczne alarmy dla compliance i HR, kiedy zaczynają się działania dyscyplinarne – żeby sygnalista nie był pozostawiony bez opieki.
• Zgodność z ustawą o sygnalistach oraz możliwością rozbudowy o aspekty międzynarodowe – np. pracę zagraniczną.

Wnioski dla HR, compliance i menedżerów

1. Formalizuj procesy – status sygnalisty musi być przyznawany na bazie procedur, nie “ustnych” zapewnień.
2. Zabezpiecz poufność – także „nieświadomy” wyciek może mieć dramatyczne skutki.
3. Stały monitoring – system powinien wykrywać wszelkie potencjalne działania odwetowe i od razu je eskalować.
4. Szkolenia – pracownicy i kadra zarządzająca muszą znać zasady ustawy i rozumieć, że sygnaliści to nie problem, a wartość.
5. Ochrona wielostronna – przy członkach zagranicznych, uwzględnij regulacje ich kraju oraz możliwość powołania wsparcia prawnego na wypadek konfliktu.

Podsumowanie

Sprawa Hanny Radziejowskiej jest ostrzeżeniem: formalne przyznanie statusu sygnalisty nie wystarczy, jeśli kulturę organizacyjną i procedury traktuje się po macoszemu. Ustawa o sygnalistach ma sens tylko wtedy, gdy jest w pełni przestrzegana – od komunikacji wewnętrznej po techniczne wdrożenia.

W tym kontekście system Signalia to nie tylko narzędzie – to fundament bezpiecznego i zgodnego z prawem procesu zgłaszania nieprawidłowości. Pomaga chronić pracowników, budować kulturę zaufania i chronić instytucję przed kryzysami reputacyjnymi.

Nie ryzykuj – skontaktuj się z nami i umów demo systemu Signalia. Razem zbudujemy ochronę, która działa.